Stress of spanning


Stress betekent niets anders dan spanning of druk. Stress is niet per definitie ongezond. Je hebt een bepaalde mate van stress nodig om goed te kunnen functioneren.

Stress ondervinden zowel mens als dier. Het hoort bij leven. Iedereen heeft momenten van gezonde stress. Bijvoorbeeld bij een examen of een spannende gebeurtenis.

Deze momenten van stress ervaren weinig mensen als bedreigend. Langdurig onder stress gebukt gaan is een ander verhaal.


Mensen die geleerd hebben om met deze momenten van stress om te gaan ervaren deze momenten niet als bedreigend. Het is een momentopname en de wetenschap dat dit moment ook weer voorbij gaat maakt het moment niet bedreigend maar spannend.


Voor honden is dat niet anders. Bij training komen honden onder spanning/stress te staan. Elke oefening veroorzaakt spanning. Een helper die het bos inloopt om iets weg te leggen kan bij een hond al stress veroorzaken. Dan moet hij ook nog wachten tot hij het apport dat is weggelegd mag ophalen. De adrenaline stijgt ten top. Dit is alleen maar goed voor de te leveren prestatie.


Wordt de hond hier ziek van? TARO vindt van niet. Een hond in training voor welke sport dan ook heeft deze spanning nodig om te presteren. Dat maakt het leven voor de hond interessant. Een boswandeling is leuk maar, een boswandeling met uitdaging is nog veel leuker. Door oefeningen gedoseerd aan te bieden leert de hond omgaan met spanning in alle situaties.

Trainers die de hond dit leerproces onthouden maken een minder goede keuze.

Voorbeeld

Een jonge jachthond raakt in opperste staat van opwinding bij het zien van een dummy die lijkt op een konijn. Hij uit dit door piepen, trekken aan zijn lijn en likkebaarden. Hij wil maar een ding en dat is die dummy pakken. Helaas hij moet nog even op zijn beurt wachten.

Nadat hij de dummy heeft mogen pakken en ermee aan de haal is gegaan mag hij bij de volgende oefening als eerste beginnen. Daarna moet hij weer even wachten voordat hij weer aan de slag mag.


Omdat de trainer zag dat hij met de spanning zo moeilijk om kon gaan mocht hij de dummy's die niet opgehaald werden uit het water halen. Op deze manier kon hij wat spanning afvoeren waardoor de symptomen van stress verminderden. Op het einde van de training zat hij op afstand rustig te wachten. Hij piepte niet en van likkebaarden was geen sprake meer. Hij had een perfecte oefening m.b.t. beheersing gehad.


Zijn eigenaar vond hem zo zielig dat ze hem uit de training heeft gehaald. Volgens haar was hij beter af in prikkelarme ruimtes met weinig tot geen uitdaging. Jammer, gemiste kans.


Voorbeeld

Igor was een prachtige dekreu. Hij had geleerd om zich te beheersen bij teven of deze nu loops waren of niet. Als hij als dekreu aan het werk moest wist hij zijn mannetje te staan.


Mijn jonge reu van net 17 maanden groeit op in een roedel met drie teven. Twee teven zijn loops. In het begin had hij daar niet zoveel last van. Ik kon hem samen met de teven uitlaten zonder dat ik zijn gedrag als hinderlijk ervaarde. Gaandeweg kreeg hij toch meer belangstelling. Ik kon hem nog steeds prima corrigeren op opdringerig gedrag. Bij een correctie keek hij me aan met een blik die zei: "oké dan niet" en vervolgde zijn weg.

Ineens veranderde zijn gedrag. Hij werd onrustig, gaf geluid en was moeilijker hanteerbaar. De druk werd voor hem te groot. Hij had moeite zich te beheersen, maar dat mag als je 17 maanden bent.


Het stoeien veranderde. Hij vertoonde naar de teef behoorlijk opdringerig gedrag en was doof en blind voor haar signalen, maar ook voor mijn correcties. Zijn spanning was oncontroleerbaar.


Op dat moment besloot ik om hem uit het roedel weg te halen en de wandeling ergens anders voort te zetten. Hij had even tijd nodig om te resetten, maar daarna was het luisterend vermogen weer normaal. Hem langer in het roedel laten lopen had vervelende situaties gegeven die voor hem niet goed zijn. Bij een volgende loopsheid zal hij weer op de proef gesteld worden, net zolang tot hij weet welk gedrag er van hem verwacht wordt. De tijd komt dat ook hij zich kan beheersen, maar nu even nog niet


Hoe te handelen

Een hond zal altijd situaties tegenkomen waarbij verwacht wordt dat hij zich weet te beheersen. Denk aan het bezoek aan een dierenarts. Leer de hond omgaan met situaties die stressmomenten veroorzaken. Dat doe je niet door terug te gaan naar prikkelarme ruimtes. Dat doe je door hem uitdagingen aan te bieden en hem te leren daarmee om te gaan.


Bied hem de uitdagingen gedoseerd aan. Geef hem de kans de opgedane spanning af te voeren. Prijs hem de hemel in bij goed gedrag en wees blij met het kleinste succes.

Dan blijft training leuk voor baas en hond.