Hormonen, wat heb je eraan?

Velen van ons hebben wel eens van hormonen gehoord. Het heeft invloed op ons dagelijks functioneren en hoe we ons voelen. Helaas zijn de effecten van hormonen bij dieren veel minder bekend. Via deze blogpost willen we met u een kijkje nemen in de wereld van hormonen en de effecten hiervan op honden.


Wat zijn hormonen?

Hormonen zijn chemische stofjes die iets in het lichaam in beweging zetten. Ze signaleren alles wat er in het lichaam gaande is. Daardoor zijn ze in staat het lichaam te besturen en te beïnvloeden. Ze doen dit door boodschappen over te brengen van de ene naar de andere zenuwcel.

Hormonen worden aangemaakt in verschillende klieren in het lichaam, zoals o.a. de bijnieren en de hypofyse, geslachtsklieren en darmen. Via het bloed worden ze verplaatst en belanden daardoor op de juiste plek in het lichaam.


Hormonen hebben invloed op o.a. emoties en gedrag, maar ook hoe een lichaam functioneert. De hormonenhuishouding van een hond is niet anders dan die van een mens. Een mens kan verbaal aangeven dat hij zich niet prettig voelt, soms kan hij zelfs aangeven wat de oorzaak van zijn emotie is. Een hond kan dit verbaal niet maar non-verbaal wel.


bron: The Daily Mail

Invloed op gedrag

Naast genetische aanleg, opvoeding en omgeving zijn hormonen van invloed op het gedrag van een hond. Een hond laat zich lezen. Hij geeft signalen af zoals o.a. hijgen, likt zijn eigen lippen, laat wat urine lopen of maakt zich klein.


Het teveel of tekort van een bepaald hormoon kan van invloed zijn op een verandering in het gedrag van een hond. Denk aan een uiting van stress, irritatie, pijn en overbelasting. De druk van deze emoties bouwt zich sneller op dan wij mensen denken.


Dit kan tot gevolg hebben dat een hond uit het niets bijt. Het is erg kort door de bocht om dan te spreken van een agressieve hond. Je moet de oorzaak opsporen. Vaak ligt de oorzaak bij de mens. De manier waarop er met de hond wordt omgegaan.

Wij hebben de lichaamstaal, de signalen die de hond af heeft gegeven niet gelezen. Wij snappen er helemaal niets van, want we zijn toch goed voor de hond. Hij krijgt alles. Het ontbreekt hem aan niets en dan bijt hij mij. Waar heb ik dat aan verdient?


De oorzaak van het veranderde gedrag is o.a. een hormoon. Een hormoon dat in het lichaam van de hond door omstandigheden is aangemaakt

Er moet dus iets gebeurd zijn waardoor het hormoon is aangemaakt die de verandering in het gedrag van de hond teweeg heeft gebracht.


Praktijkvoorbeeld

Suzie, een Engelse springerspaniël van 4 jaar woont samen met een ouder echtpaar. Het echtpaar heeft kleinkinderen die regelmatig op bezoek komen. Suzie krijgt jachttraining.


Een paar dagen geleden is Suzie gesteriliseerd. Ze heeft de ingreep goed doorstaan en was alweer aardig opgeknapt. Wat het echtpaar wel opmerkte was, een voor hun, kleine verandering in het gedrag van Suzie. Ze jankte meer en likte regelmatig aan haar eigen lippen. Lag ze normaal in de buurt van het echtpaar, zonderde ze zich nu af en lag vaker onder de tafel.

Besteed er maar zo weinig mogelijk aandacht aan kregen ze als raad, ze vraagt aandacht en dat moet je niet belonen volgens de trainer.


Toen kwam de kleinzoon op bezoek. Suzie en kleinzoon konden goed met elkaar overweg. Kleinzoon kroop onder de tafel en wilde Suzie knuffelen. Omdat kleinzoon op zijn buik lag op ooghoogte met Suzie werd hij in het gezicht gebeten. Een ongelukkige situatie die verschillende reacties opriep van, inslapen tot onbetrouwbaar.


Nadat de gemoederen tot rust waren gekomen nam het echtpaar een juist besluit en samen hebben we de situatie gereconstrueerd. Suzie had wel gebeten maar was het minst schuldig aan dit voorval.

Ze had genoeg signalen afgegeven maar de eigenaren hadden deze signalen verkeerd geïnterpreteerd. Suzie wilde rust en had zich daarom teruggetrokken onder de tafel. De reden was naar later bleek een behoorlijk ontsteking in haar buik. Hierdoor had ze pijn. Deze pijn werd door haar eigenaren niet opgemerkt.


Kleinzoon gaf aan dat hij Suzie wilde omarmen en liet zien hoe hij dat gedaan had.

De pijn die deze goedbedoelde liefkozing veroorzaakte was de reden van het bijtincident.

Het veranderde gedrag had aanleiding moeten zijn tot nader onderzoek van de hond. Daarnaast had ze afzondering en rust moeten krijgen waar ze heel duidelijk om vroeg.

Wij zijn nu een paar weken verder. Kleinzoon en Suzie genieten weer van elkaar. De schade bij kleinzoon viel gelukkig mee. De eigenaren hebben geleerd om hun hond te lezen om dit soort incidenten in de toekomst te voorkomen.


Er is geen onderzoek gedaan naar de aangemaakte hormonen. De dierenarts gaat uit van het feit dat door de pijn het hormoon Endorfine is aangemaakt. Endorfine werkt in de eerste plaats pijnstillend. De kans is groot dat door de pijn het hormoon Cortisol eveneens is aangemaakt. Cortisol geeft spanning. Hierdoor kan de hond geïrriteerd zijn geraakt waardoor het lontje van Suzie kort was.



Hormonen

Om een beeld te krijgen wat een hormoon teweeg brengt zetten we een aantal belangrijke hormonen en hun uitwerking op het lichaam van de hond op een rijtje.

Een van de bekendste zijn:


Adrenaline, zet aan tot actie

Een teveel aan adrenaline heeft een negatieve invloed op de gezondheid van een hond. Wanneer een hond teveel en te vaak druk en spanning ervaart is er sprake van chronische stress.

Een hond wordt in zeer korte tijd instaat van paraatheid gebracht. Dat uit zich in, versnelde ademhaling, een verhoogde hartslag en bloeddruk, verwijde pupillen en een verhoogde alertheid.


TARO waarschuwt eigenaren van puppy’s en jonge honden voor dit gevaar. Trainen is prima rekening houdend met de leeftijd van de hond. Teveel trainen is schadelijk voor zowel een jonge als een oudere hond.


Testosteron, durft

Dit hormoon wordt vaak geassocieerd met machogedrag en seksualiteit. Het wordt vaak gezien als mannelijk hormoon. Reuen hebben dit hormoon nodig om zich op een gezonde manier te ontwikkelen.

Het is van invloed op het skelet en de spieren van zowel reu als teef. Want ook teven maken testosteron aan al is dit minder. Een gebrek aan testosteron kan ook concentratieproblemen en depressie als gevolg hebben. Dit is dan weer van invloed op het gedrag van de hond.


Dit hormoon stimuleert de geslachtsdrift bij reuen en teven en zorgt ervoor dat de hond zelfverzekerd is. Een onzekere hond is vaak agressief naar andere honden zijn.


TARO is van mening dat zeker een jonge reu niet gecastreerd hoort te worden. Het helpt al helemaal niet tegen agressief gedrag. TARO betreurt dat veel dierenartsen deze ingreep bij jonge reuen toch uitvoeren. Tussen de zes en 12 maanden is een jonge reu bezig echt reu te worden. Het is een kwestie van training om het gedrag dat hierbij hoort in goede banen te leiden.


Laat een reu, een reu zijn met alles erop en eraan. Neem anders een teef, maar laat ook een teef eerst volwassen worden. Denk eerst goed na voor je ingrijpt. Honden hebben recht op een volwaardig leven, met alle emoties die bij een hondenleven horen.


Cortisol, geeft spanning

Cortisol staat o.a.bekend als ‘het’ stresshormoon. Stress kan positief zijn maar ook negatief. Stress maakt alert, dit heeft een hond nodig om te overleven. Te veel stressmomenten hebben een slechte uitwerking op de hond.


Wanneer er te veel stressmomenten in de training zijn, hoopt de stress zich op en dat kan een verkeerde uitwerking op de hond hebben. Honden die teveel stress ervaren hebben een kort lontje en lijken uit het niets agressief te worden. Ze zijn duidelijk geïrriteerd en humeurig.

Zoek een kwalitatief goede jachttraining. Waarin de training verantwoord wordt opgebouwd en gedoseerd.

Goed voor mens en hond.


TARO besteedt veel aandacht aan het verantwoord trainen met jachthonden. Wij wijzen onze cursisten op hun gedrag en geven aan welk invloed hun gedrag op de hond heeft.

Dit geldt ook voor de aanpak van honden in privésfeer. Regelmatig zeggen wij: "Je hebt een hond gekocht en geen kind". De hond is een hond en kan nooit een vervanging van een kind zijn. Voed een hond op als een hond daar wordt hij gelukkig van.


Dopamine, beloont

Dit hormoon behoort tot het beloningssysteem in de hersenen. Dopamine is de motor achter de intrinsieke motivatie. Bij de hond is dit gekoppeld aan ruiken en reukzin en het belonende effect ervan.


Dopamine wordt aangemaakt wanneer de hond iets doet van uit zijn eigen intrinsieke motivatie. Snuffelen is heel belangrijk voor een hond. Het maakt dat de hond zich gelukkig voelt. Bijten, kauwen, apporteren (in de bek nemen van voorwerpen) geven ook dit geluksgevoel.


Als een hond niet de gelegenheid krijgt om deze acties te ondernemen, ontstaat probleemgedrag. De hond zoekt dan een uitlaatklep om tegemoet te komen aan zijn frustratie. Vernielen is zo’n uitlaatklep.


TARO kan niet vaak genoeg benaderen hoe belangrijk het uitlaten is. Niet aan de riem, maar los. Lekker snuffelen aan alle geurtjes, kauwen, met de bek verkennen van onderdelen die bij natuur horen. Zonder dat de eigenaar de hond steeds uit zijn concentratie haalt.


Endorfine, verzacht

Endorfine wordt geproduceerd bij o.a. lichamelijke inspanning en pijn. Endorfine werkt in de eerste plaats pijnstillend. Een hond maakt endorfine aan tijden o.a. fysieke inspanning, geslachtsgemeenschap en spel.


Dopamine en endorfine veroorzaken bij de hond een gevoel van geluk. Bij depressie werkt een bot om op de kauwen of een wandeling waarbij zo weinig mogelijk druk op de hond wordt uitgeoefend vaak beter dan medicatie.


Serotonine, geeft een boost

Serotonine is een neurotransmitter die een positief effect heeft op de stemming van een hond. Het geeft de hond een gevoel van zelfvertrouwen. Bij een te laag serotoninegehalte ervaart de hond negatieve gevoelens waardoor probleemgedrag kan ontstaan. Angst, agressie, rusteloosheid en hyperactiviteit zijn daar voorbeelden van. Een groot deel van de serotonine wordt aangemaakt in de darmen. Tijdens het eten stijgt het serotoninegehalte.


Een hongerige hond heeft een laag serotoninegehalte en kan prikkelbaar worden.

Geef de hond hoogwaardig voedsel op zoveel mogelijk vast tijden. Voedsel voor honden en geen voedsel voor mensen.


n.b. Tijdens wedstrijden is het belangrijk de hond gedurende de dag steeds een beetje voedsel aan te bieden. Dit houdt de hond scherp en geeft hem zelfvertrouwen.



Natuurlijk zijn er nog meer hormonen. In dit artikel zijn de meest bekende hormonen beschreven. Belangrijk is te weten dat eigenaren hun hond leren lezen. Een hond geeft hele duidelijke signalen af. Het waarnemen van signalen en kennis van de hormonenhuishouding van een hond kunnen we veel vervelende incidenten voorkomen.



(bronvermelding)

Doggo.nl,

Effects of Hunger on Serotonine,

Stress bij honden, De taal van je hond